Yaklaşık 40 milyon TL’lik tazminat yüküyle karşı karşıya olan belediyeye KDK’dan dikkat çeken uyarı geldi: Ekonomik sıkıntılar, mahkeme kararlarının uygulanmamasına gerekçe olamaz.

Hakkari Belediyesinin mali tablosu, Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan bir şikâyet başvurusuyla gündeme geldi. Kesinleşmiş mahkeme kararına rağmen hak sahiplerine kamulaştırma bedelinin ödenmemesi üzerine yapılan başvuruda, belediyenin borçları ve içinde bulunduğu mali durum da ortaya çıktı.

Belediye aleyhine 2018 yılında açılan kamulaştırmasız el atma davası, 2023 yılında karara bağlandı. Van Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay tarafından onanarak kesinleşen kararın ardından, 2024 yılında icra takibi başlatıldı. Ancak hak sahiplerine ödeme yapılmaması üzerine avukatları, Haziran 2026'da Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurdu.

Belediyenin borç yükü dikkat çekti

KDK'nın bilgi talebine yanıt veren Hakkari Belediyesi, mali tablosuna ilişkin dikkat çeken bilgiler paylaştı.

Belediye tarafından yapılan açıklamada, aleyhlerine toplam 102 kamulaştırma davası açıldığı, bunlardan 42'sinin karara bağlandığı belirtildi. Sonuçlanan dosyalarda belediye aleyhine yaklaşık 40 milyon TL tazminata hükmedildiği bildirildi.

Belediyenin ayrıca 3 milyon 901 bin TL vergi ve 28 milyon 509 bin TL Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borcu bulunduğu ifade edildi.

Ödeme yapılmayan dosyaların tamamında icra takibi başlatıldığını belirten belediye, işleyen faizlerin de borç yükünü artırdığını kaydetti. Belediyeye ait tüm araç ve taşınmazlara haciz konulduğu da KDK'ya gönderilen yazıda yer aldı.

"Maaşlardan sonra cüzi miktar kalıyor"

Belediye, mali sıkıntıların temelinde gelir yetersizliğinin bulunduğunu savundu. İller Bankası payı dışında gelirlerinin olmadığını bildiren belediye, personel maaşları ödendikten sonra kamu hizmetleri için ellerinde cüzi miktarda kaynak kaldığını belirtti.

Ödemelerin, kamu hizmetlerini aksatmamak kaydıyla ve imkânlar dâhilinde yapılacağı ifade edildi. Ancak belediye, söz konusu borcun miktarına itiraz etmedi.

KDK'dan belediyeye net mesaj: Ekonomik sıkıntı mazeret değil

Kamu Denetçiliği Kurumu, kesinleşmiş mahkeme kararlarının uygulanması konusunda idarelerin sorumluluklarını hatırlattı.

Anayasa'nın 138'inci maddesine dikkat çekilen kararda, idarenin mahkeme kararlarını yerine getirmek zorunda olduğu ve bu kararların uygulanmasının geciktirilemeyeceği vurgulandı.

Anayasa Mahkemesinin 2013/711 sayılı bireysel başvuru kararına da atıfta bulunan KDK, kamu kurumlarının ekonomik kaynak yetersizliğini gerekçe göstererek kesinleşmiş mahkeme kararlarından doğan borçlarını makul süre içerisinde ödemekten kaçınamayacağını belirtti.

Kararda, ödemenin geciktirilmesi hizmet kusuru olarak değerlendirildi.

Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca'nın imzasını taşıyan 21 Ekim 2026 tarihli kararla başvuru kabul edildi. Hakkari Belediyesine, söz konusu alacağın makul süre içerisinde ödenmesi için gerekli işlemleri yapması tavsiye edildi.

Belediyenin, karar üzerine gerçekleştireceği işlemleri 30 gün içerisinde KDK'ya bildirmesi gerekiyor. KDK kararları tavsiye niteliği taşırken, tavsiyenin yerine getirilmemesi durumunda yargı yolu da açık bulunuyor.

Hakkari Belediyesi son 10 yılda üç kez kayyum yönetimine geçti

Hakkari Belediyesinin son 10 yıllık yönetim süreci de dosyada dikkat çeken başlıklardan biri oldu.

2014 yerel seçimlerini BDP adayı Dilek Hatipoğlu kazanırken, belediyeye Kasım 2016'da kayyum atandı. Kamulaştırmasız el atma davası da Aralık 2018'de bu dönemde açıldı.

2019 yerel seçimlerinde HDP adayı Cihan Karaman belediye başkanı seçildi. Karaman'ın Ekim 2019'da tutuklanmasının ardından belediyeye yeniden kayyum atandı ve dönemin Hakkari Valisi İdris Akbıyık başkan vekili olarak görevlendirildi. Davaya ilişkin ilk derece mahkemesi kararı 2023 yılında bu dönemde verildi.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde DEM Parti adayı Mehmet Sıddık Akış belediye başkanlığını kazandı. Ancak Akış'ın 3 Haziran 2024'te görevden uzaklaştırılmasının ardından belediyeye üçüncü kez kayyum atandı. Hakkari Valisi Ali Çelik başkan vekili olarak görevlendirilirken, Çelik'in İçişleri Bakan Yardımcılığına atanmasının ardından bu göreve Vali Yardımcısı Cüneyt Orçun Zor getirildi.

İcra takibinin başlatıldığı, ödemenin yapılmadığı ve belediyenin tüm araç ve taşınmazlarının hacizli olduğunu bildirdiği süreç, kayyum yönetimi dönemine denk geldi.

KDK kararında, davaya konu olan kamulaştırmasız el atmanın hangi tarihte gerçekleştiğine ilişkin ise bilgiye yer verilmedi.