Van, ekonomik krize bağlı olarak derinleşen yoksulluk, uyuşturucu, fuhuş ve işsizliğin kendisini en çok hissettirdiği kentlerden biri.
Tüm bu nedenler kenti ciddi bir şiddet sarmalına sokmuş durumda. Hemen hemen her hafta farklı bir noktadan silahlı çatışma ve ölüm haberi geliyor. Öyle ki en ufak bir sorun büyüyebiliyor, taraflar arasında ölümle sonuçlanan silahlı bir çatışmaya dönüşebiliyor. Ruhsatlı ve ruhsatsız silaha erişimin kolaylaşması bu durumda etkili olurken, kavgaların genelde "arazi anlaşmazlığı" üzerinden çıkması dikkati çekiyor.
VERİLER NE DİYOR?
2020 yılında ülke genelinde 3 bin 682 silahlı olay yaşandı. Bu olaylarda 2 bin 40 kişi yaşamını yitirirken, 3 bin 688 kişi yaralandı. 2021 yılında 3 bin 801 silahlı olay meydana geldi, 2 bin 145 kişi hayatını kaybetti, 3 bin 896 kişi yaralandı. 2022'de yaşanan 3 bin 984 silahlı kavgada 2 bin 278 kişi yaşamını yitirdi ve 4 bin 231 kişi yaralandı.
2023 yılında 3 bin 773 silahlı kavgada 2 bin 318 kişi yaşamını yitirdi, 3 bin 820 kişi yaralandı. 2024 yılında kayıtlara geçen 37 bin 998 olayda, 23 bin 804 kişi öldürülürken, 35 bin 36 kişi yaralandı. 2025 yılında ise 3 bin 422 silahlı şiddet olayı meydana geldi. Bu olaylarda da 2 bin 225 kişi hayatını kaybetti ve 3 bin 167 kişi yaralandı.
Son 6 yıl içerisinde toplam 56 bin 660 silahlı kavga meydana geldi, 34 bin 810 kişi yaşamını yitirirken, 53 bin 838 kişi de yaralandı.
Veriler, şiddet sarmalının ne kadar arttığı, ruhsatlı ve ruhsatsız silaha erişimin ölümlerdeki etkisini ortay koyuyor.
VAN'DAKİ SİLAHLI KAVGALAR
Silahlı kavganın yoğun yaşandığı kentlerin başında Van geliyor. 2021'de 13 olayda 12 kişi yaşamını yitirirken, 4 kişi yaralandı. 2020'de 13 kişi hayatını kaybetti, 23 kişi yaralandı. 2023'de 16 silahlı kavgada 14 kişi yaşamını yitirirken, 31 kişi yaralandı. 2024'de kentte 16 silahlı kavga yaşandı.
2025 yılı ise silahlı şiddetin en fazla yaşandığı dönem oldu. 26 silahlı kavga meydana gelirken, bu olaylarda 30 kişi yaşamını yitirdi, 49 kişi yaralandı. Wan, silahlı kavgaların en yoğun yaşandığı ilk üç kent arasında yer aldı. Öte yandan resmi rakamların aksine farklı olayların ve ölümlerin de yaşandığı tahmin ediliyor. Gerçeğin, bu sayının çok çok üstünde olduğu belirtiliyor.
2026'nın ilk 5 ayında 26 silahlı olay yaşandı. 18 kişi yaralandı ve 2 kişi yaşamını yitirdi.
Söz konusu olayların birçok "arazi anlaşmazlığı" ve parasal konulardan kaynaklı. Bu da yoksulluk ve işsizliğin bu tür olaylarda etkisini ortaya koyuyor.
2025'de yaşanan bazı silahlı kavgalar ve nedenleri ise şöyle:
14 Eylül: Ebex (Çaldıran) ilçesinde iki akraba aile arasında "arazi anlaşmazlığı" nedeniyle çıkan kavgada 1 kişi yaşamını yitirdi, 3 kişi yaralandı.
23 Kasım: Rêya Armûşê (İpekyolu) ilçesinde otel sahibi baba ile oğlu silahlı kavgada öldürüldü.
18 Nisan: Erdîş'de (Erciş) bir kişi ağır yaralandı.
19 Nisan: Miks (Bahçesaray) ilçesine bağlı Arvas köyünde silahlı kavgada bir kişi yaşamını yitirdi.
29 Mart: Rêya Armûşê'de bir kafede çıkan silahlı kavgada 10 kişi yaralandı.
6 Mayıs: Rêya Armûşê'de hayvan pazarında iki grup arasında çıkan kavgada 1 kişi hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı.
12 Mayıs: Rêya Armûşê'de silahlı saldırıda bir kişi yaralandı.