Tam da kamu yatırımları üzerine hazırladığım bir köşe yazısını yayımlamaya hazırlanıyordum. Son okumalarını yaptığım sırada HESOB Başkanı Muharrem Tekin’in Depin’deki yatırımlara ilişkin açıklamasıyla karşılaştım.
Sayın Tekin’in açıklamasını önemsedim. Bir kentin geleceğini ilgilendiren yatırımlar konusunda kaygıların dile getirilmesi, sorular sorulması ve yetkililerin açıklama yapmaya çağrılması önemliydi. Hazırladığım yazıyı bir süreliğine erteledim. Depin’e giderek projeyi yerinde görmek, çalışmaları incelemek ve sahada emek verenlerle konuşmak istedim.
Herhangi bir yetkiliye haber vermedim, önceden görüşme planlamadım. Amacım kendi gözlemlerimi oluşturmak ve gördüklerimi olduğu gibi aktarabilmekti.
Sümbül Dağı ile Zap Suyu arasında uzanan Depin güzergâhında, çığ riski nedeniyle geçmişte yolun kapanmasına karşı yapılmış iki tünel uzun yıllardır zaten bulunuyordu. Şimdi ise bu tünellerin çevresini de kapsayan alanda yeni bir yaşam ve rekreasyon alanı oluşturuluyor. Projede geniş bir otopark, yaklaşık dört metre genişliğinde ve iki kilometre uzunluğunda yürüyüş ve bisiklet yolu, dinlenme noktaları ve geniş yeşil alanlar yer alıyor.
Çığ riski bulunan bölümlerde ağaçlandırmaya gidilmemesi dikkatimi çekti. Bu tercih, bölgenin doğal risklerinin planlamada gözetildiğini düşündürüyor. Güzergâhın orta bölümünde tuvalet, büfe-kafe ve güvenlik birimi olarak kullanılacak yapılarla bir çocuk oyun alanı bulunuyordu. Sahada çalışan emekçilerle sohbet ettim, çaylarını içtim. Yapıların işlevleri ve çalışmalar hakkında bildikleri kadarıyla bilgi verdiler.
Saha incelememi sürdürürken arkamdan bir ses duydum:
‘Ooo, bir gazetecimiz eksikti!’
Sesin geldiği yöne döndüm. Belediye Başkan Vekilimiz Hamit Zibek ve İnşaat Mühendisleri Odası İl Temsilcimiz İlyas Başaran’ı gördüm. Hamit Başkan şantiyede de kravatını çıkarmamıştı. “Dairede değilsin başkan, bari kravatı biraz gevşet” diye takıldım. Depin’e, Muharrem Tekin’in açıklamalarını önemsediğim için geldiğimi söyledim. Hamit Başkan, ‘Keşke Muharrem Başkan da gelseydi’ deyince, ‘Ne yapayım başkan, benim görevim başkanları buluşturmak mı?’ diye karşılık verdim. Birlikte gülüştük.
Şakalaşmanın ardından projeye ilişkin merak ettiğim pek çok konuyu sordum. Hamit Zibek ve İlyas Başaran sorularımı ayrıntılı biçimde yanıtladı. Projenin finansmanına ilişkin sorumu yönelttiğimde, yatırımın Mardin Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirildiğini öğrendim. Açık iletişimleri ve verdikleri bilgiler, sahadaki gözlemlerimi daha sağlıklı değerlendirmeme yardımcı oldu.
Çocuk oyun alanının yola oldukça yakın olması dikkatimi çeken bir başka ayrıntıydı. Arada yaklaşık iki metre mesafe ve belirli aralıklarla yerleştirilmiş beton bariyerler bulunuyordu. Bir çocuğun oyun sırasında topunun peşinden yola çıkabileceğini düşünerek bu güvenlik kaygımı dile getirdim. Hamit Başkan, mevcut beton bariyerlerin korunacağını, ayrıca yol tarafına yüksek ve tamamen kapalı çelik bariyerler yerleştirileceğini anlattı.
Proje alanındaki bu güvenlik önlemi sevindirici. Ancak güvenlik ve konfor, yalnızca alanın içinde değil, buraya ulaşımda da gözetilmeli. Çukurlarla dolu Hakkâri-Çukurca karayolunun da bu açıdan acilen ele alınması gerekiyor.
Hakkâri Evi Bursa Büyükşehir Belediyesinin katkısıyla, Entegre Katı Atık Tesisi ise Avrupa Birliği desteğiyle hayata geçirilmişti. Kaynağın nereden geldiği değil, toplumun yararına nasıl kullanıldığı önemlidir. Kamu yararı için ayrılan her kaynak, hangi kurumdan gelirse gelsin, ortak servetimizdir.
Ne yazık ki geçmişte bazı yatırımlar beklenen faydayı sağlayamadı. Hakkâri Evi ortadan kaldırıldı; Avrupa Birliği desteğiyle yapılan Entegre Katı Atık Tesisi ise yaşanan sorunların ardından kullanılamaz hâle geldi. Kaybedilen yalnızca para değil, Hakkâri’nin gelişmesi için değerlendirilmesi gereken önemli fırsatlardı.
Ancak Depin’deki yatırım konusunda aynı karamsarlığı taşımıyorum. Yerinde gördüğüm kadarıyla bu projenin Hakkâri’nin sosyal yaşamına, turizm potansiyeline ve ekonomik hareketliliğine katkı sağlayabileceğine inanıyorum. Bunun için doğru işletilmesi, korunması ve sürdürülebilir biçimde yaşatılması gerekiyor. Bu yatırımın heba olmayacağını, Hakkâri’nin kalkınmasına katkı sunacağını düşünüyorum.
Muharrem Tekin’in ortaya koyduğu duyarlılık da tam bu noktada anlam kazanıyor. Bir yatırımın güvenliğini, planlamasını ve geleceğini sorgulamak; kaygıları dile getirerek yetkililerden açıklama istemek, kent adına üstlenilmiş önemli bir sorumluluktur. Dile getirdiği kaygıların teknik karşılığından bağımsız biçimde, bu soruları gündeme taşıması ve takipçisi olması değerlidir.
Kanaat önderliği bir unvan, popülerlik ya da görünürlük meselesi değildir. Yaşadığı topluma karşı sorumluluk duymak, ortak meselelerde söz söylemek ve gerektiğinde inisiyatif almaktır. Bir insanın ağırlığını etrafındaki kalabalık değil, toplumun yararına ortaya koyduğu tavır belirler. Meslek odaları ve sivil toplum kuruluşları da bu sorumluluğun kurumsal taşıyıcılarıdır.
Sohbetin başında Hamit Başkan’ın söylediği o söz şimdi yeniden aklıma geliyor: ‘Ooo, bir gazetecimiz eksikti!’
Aslında eksik olan yalnızca bir gazetecimiz değildi. Şoförler Odası, Esnaf Odası, Hakkari Barosu ve bu kentin geleceğine dair söz söyleme, sorumluluk üstlenme iradesi taşıyan irili ufaklı onlarca sivil toplum kuruluşu da o sohbette, o ortak aklın içinde olabilirdi. Şehir sevdalarından kuşku duymadığımız bütün bu kurumlarla Hakkâri’nin her meselesinde yan yana gelmek istiyoruz. Bu buluşmaların hem nicelik hem nitelik bakımından çoğalmasını; daha fazla insanın, kurumun ve temsilcinin ortak meselelerde söz almasını, sorumluluk üstlenmesini diliyoruz.
HATSO’nun yeni dönemde, Muharrem Tekin’in Depin konusunda gösterdiği duyarlılığa benzer biçimde kentin meselelerine sahip çıkan, sorumluluk alan ve heyecanını ortaya koyan bir yaklaşım sergilemesini de özellikle bekliyorum.
Bir kentin geleceğine sahip çıkmak; yanlışları eleştirmek, doğru yapılanı takdir etmek, eksikleri dile getirmek ve çözümün takipçisi olmakla mümkündür. Kamu yatırımlarını tamamlandıktan sonra seyretmek değil, planlama aşamasından işletilmesine kadar her adımda sahiplenmek ve korumak gerekir.
Çünkü bu yatırımlar bir kişinin, bir kurumun ya da bir dönemin değil, hepimizin ortak emanetidir.
Bir kentin ortak serveti, ancak ortak sorumlulukla korunur.