DEM Partili Bartın’dan Hakkari İçin Hava Kirliliği Önergesi

DEM Partili Bartın’dan Hakkari İçin Hava Kirliliği Önergesi

DEM Parti Hakkâri Milletvekili Öznur Bartın, Hakkari’de giderek artan hava kirliliği ve buna bağlı halk sağlığı sorunlarına ilişkin olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi sundu.

 

Bartın, Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) tarafından yayımlanan Kara Rapor 2024 ve Kara Rapor 2025 verilerine dikkat çekerek, hava kirliliğinin Türkiye genelinde süreklilik gösteren yapısal bir sorun haline geldiğini ifade etti. Rapora göre, 2024 yılı itibarıyla Türkiye’de hiçbir ilin Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) PM2,5 için belirlediği yıllık ortalama sınır değerini karşılayamadığını hatırlatan Bartın, bunun sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı açısından ciddi bir sorun olduğuna vurgu yaptı.

Kara Rapor 2025 verilerine göre, 2024 yılında Türkiye genelinde PM2,5 kirliliğinin 62 bin 644 erken ölümle ilişkilendirildiğini belirten Bartın, bilimsel çalışmaların hava kirliliğinin önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti. PM2,5 seviyelerinin DSÖ kılavuz değerlerine düşürülmesi halinde her yıl on binlerce erken ölümün önlenebileceğine dikkat çekildi.

Bartın, Kara Rapor 2024’te hava kirliliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin en yoğun hissedildiği iller arasında Hakkâri’nin ilk sırada yer aldığını belirtti. Rapora göre Hakkâri’de 2024 yılında hava kirliliğine bağlı hastalıklar nedeniyle 230 kişinin hayatını kaybettiğini aktaran Bartın, PM2,5 değerlerinin düşürülmesi durumunda bu ölümlerin önemli bir kısmının önlenebileceğinin hesaplandığını kaydetti.

Hakkâri’deki hava kirliliğinin sanayileşme ya da nüfus yoğunluğundan ziyade; enerji politikaları, yakıt tercihleri, altyapı eksiklikleri ve uzun süren kış koşullarıyla bağlantılı olduğunu vurgulayan Bartın, ilçelerin büyük bölümünde kömür kullanımının sürdüğünü, doğal gaz altyapısının ise sınırlı kaldığını dile getirdi. Kent merkezinde doğal gaz kullanımının başlamasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiren Bartın, bu altyapının ilçelere yaygınlaştırılmamasının sorunun devam etmesine yol açabileceğini ifade etti.

Bu kapsamda Bartın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a; Hakkâri’de enerji yatırımlarının bölgesel eşitlik gözetilerek planlanıp planlanmadığını, doğal gaz altyapısının ilçelere yaygınlaştırılmasına yönelik bir takvim olup olmadığını, kömür kullanımının azaltılmasına ilişkin bir eylem planı hazırlanıp hazırlanmadığını ve temiz enerjiye erişim konusunda bölgeye özgü bir politikanın neden hayata geçirilmediğini sordu.

Bartın, hava kirliliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını; halk sağlığı, sosyal refah ve ekonomik maliyetler açısından da bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurgulayarak, Hakkâri gibi yüksek riskli illerde önleyici ve uzun vadeli politikaların hayata geçirilmesinin önemine dikkat çekti.