TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen, çocukların adli süreçlerdeki durumuna ilişkin düzenlemeler içeren kanun teklifi kabul edilerek yasalaştı. Düzenlemeyle çocukların ceza sorumluluğu, infaz süreçleri, sosyal inceleme uygulamaları ve ailelerin sorumluluklarına ilişkin çeşitli değişiklikler yapıldı.

15-18 yaş grubuna ağır suçlarda yeni düzenleme

Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle, suçun işlendiği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiler hakkında uygulanacak cezalara ilişkin yeni hükümler getirildi.

Buna göre, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilecek. Diğer cezalar ise üçte biri oranında indirilecek ve her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.

Düzenlemeyle ayrıca bazı ağır suçları işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indiriminin uygulanmamasına imkan tanınacak.

Bu kapsamda, kasten öldürme ile ağırlaşmış yaralama suçlarında; kastın ağırlığı, suçun işleniş şekli, güdülen amaç ve saik ile daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyet gibi hususlar dikkate alınabilecek.

12-15 yaş grubunda hakime takdir yetkisi

Kanunla, 12-15 yaş grubundaki çocuklar hakkında bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanabilmesi konusunda hakimlere takdir yetkisi veriliyor.

Çocuk hükümlüler cezaevlerinde başlayacak

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazına ilişkin uygulamada da değişikliğe gidildi.

Buna göre çocuk hükümlülerin cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infazına başlanması yerine, infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. Çocuğun iyi halli olduğunun tespit edilmesi halinde ise eğitimevlerine ayrılmasına karar verilebilecek.

Ayrıca 12-18 yaş grubundaki çocuklar; cinsiyetleri, fiziki gelişim durumları ve işledikleri suçların türleri dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının ayrı bölümlerinde barındırılacak.

"Suça sürüklenen çocuk" ifadesi değiştirildi

Çocuk Koruma Kanunu'nda yer alan "suça sürüklenen çocuk" ibaresi, "adli süreçteki çocuk" şeklinde değiştirilecek.

Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.

Kanuna eklenen yeni düzenlemeyle, ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde "yönlendirme tedbirleri" uygulanabilecek.

15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme zorunlu

Düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getiriliyor.

15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında ise Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde, bunun gerekçesi iddianamede veya kararda açıkça gösterilecek.

Çocukların silaha erişimini engellemeye yönelik ceza

Kanunla ailelere ve silah sahiplerine yönelik de yeni sorumluluklar getirildi.

Ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi ve bu nedenle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olunması halinde, fiilin daha ağır bir suçu oluşturmaması durumunda sorumlu kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.

Çocuklara bıçak satışına yasak

Kabahatler Kanunu'na eklenen düzenlemeyle, belirli iş yerleri dışında çeşitli bıçak ve kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışı ve sergilenmesi yasaklanacak.

Söz konusu hüküm 1 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Ayrıca bu tür aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması da yasaklanacak.

Yasağa aykırı hareket edenlere 5 bin lira idari para cezası uygulanacak. Kabahate konu bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ise idari para cezası 10 bin liraya kadar çıkacak.

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen düzenlemeyle, çocukların adli süreçlerdeki durumundan ceza infazına, sosyal inceleme uygulamalarından ailelerin sorumluluklarına kadar birçok alanda yeni hükümler hayata geçirilecek.